Pokazywanie postów oznaczonych etykietą pisanie. Pokaż wszystkie posty
Pokazywanie postów oznaczonych etykietą pisanie. Pokaż wszystkie posty

sobota, 9 lutego 2013

Nauka pisania - pisanie z pamięci

Nasz unschooling przeszedł  do historii i zaczęliśmy już codzienne zajęcia. Dużą wagę przywiązuję do pisania Mikołaja, staram się urozmaicić te żmudne ćwiczenia, choć przyznaję, że czasami muszę się nasłuchać protesów. Początkowo Mikołaj głównie przepisywał wyrazy i zdania, ale zauważyłam, że pomimo wielokrotnych powtórzeń, pisząc "z głowy" te same wyrazy, popełniał błędy. Zaczęliśmy więc pisanie z pamięci - najpierw pojedynczych wyrazów, potem prostych zdań. Forma tych ćwiczeń wciąż się zmienia, dlatego dziś dla przykładu prezentuję nasze pisanie w minionym tygodniu.

W poniedziałek Mikołaj miał podpisać nazwy zwierząt na planszy pożyczonej z gry Alfabet. Do podpisania używał naszego ruchomego alfabetu. Potem musiał ręcznie napisać te same wyrazy, ale z pamięci - słowa ułożone z alfabetu zasłoniliśmy kartką.


We wtorek atrakcja: plastikowe figurki zwierząt! Przy okazji można się trochę pobawić ;-) Mikołaj miał napisać na kartce nazwy zwierząt a kontrolą błędu była jego praca z poprzedniego dnia.


Ponieważ wtorkowe pisanie poszło gładko, nadszedł czas na coś trudniejszego. W czwartek Mikołaj miał do napisania dwa zdania: "Słoń pije wodę" oraz "Ryba pływa w jeziorze".


W piątek jedno zdanie, ale za to złożone ;-) "Ryba pływa w jeziorze a Mikołaj pływa w morzu".


Pisanie z pamięci daje rewelacyjne efekty. Przepisując Mikołaj skupiał się tylko na pisanej literze, pisząc z pamięci musi odtworzyć w głowie kolejność poszczególnych liter, ucząc się poprawnej pisowni. Oczywiście to nie jest tak, że Mikołaj widzi tekst raz a potem pisze. W trakcie pisania pokazuję mu tekst tyle razy ile potrzebuje, pilnuję tylko aby nie przepisywał. Pisze tylko gdy kartka ze wzorem jest zasłonięta.
Ponieważ Mikołaj lubi urozmaicone zadania (zwłaszcza te trudne) z pewnością za jakiś czas nasze ćwiczenia zmienią swoją formę. Jednak pisanie z pamięci zostanie z pewnością.

P.S. Wiem, że w tygodniu istnieje jeszcze środa, ale dla nas jest to dzień zajęć pozadomowych i wtedy Mikołaj nie musi pisać. Przynajmniej nie ze mną;-)

piątek, 11 stycznia 2013

Karty pracy z recyklingu

Jakiś czas temu kupiłam książeczkę, która miała służyć jako pomoc do nauki słownictwa. Wydawała się idealna dla Mikołaja, ale jak się okazało- tylko się wydawała. Oglądanie obrazków i nazywanie ich było dla niego nudne a ja też nie miałam pomysłu jak ożywić tę książeczkę. Przy okazji ostatnich porządków, chciałam ją wreszcie oddać na makulaturę, gdy wpadł mi do głowy pomysł na karty pracy z tymi obrazkami. Wystarczyło wyciąć ilustracje (na pierwszy rzut poszły obrazki związane z zimą), nakleić na kartkę, obok narysować linijki i gotowe! Mikołaj może ćwiczyć pisanie.

Mikołaj podpisuje

 Dla Dominika nakleiłam obrazki i w kółkach (kulach śniegu) napisałam ołówkiem sylaby, po których on pisał.

Dominik podpisuje

 Przygotowałam też karty z postaciami dzieci i napisami, co lubią robić w zimie. Miał to być wzór poprawnej wypowiedzi. Mikołaj przeczytał, wymyślił swoją odpowiedź a następnie "napisał" ją przy pomocy ruchomego alfabetu.

zadanie dla Mikołaja

 Ilustracji w książeczce zostało jeszcze sporo i na pewno je wykorzystamy. A na makulaturę trafią zaledwie strzępy ;-) 
 

sobota, 3 listopada 2012

Nauka pisania

Jak nauczyć pisać dziecko, które nie chce pisać? Jak nauczyć pisać dziecko, które z powodu obniżonego napięcia mięśniowego ma bardzo słabą sprawność motoryczną? Jak nauczyć pisać dziecko, kiedy uczy się je czytać metodą sylabową a pisać metodą montessori? Odpowiedzi na te pytania szukałam długo. Bardzo długo. Mam nadzieję, że znalazłam rozwiązanie tych zagadek a przynajmniej znalazłam sposób na moich chłopców.
Najtrudniejsze było dla mnie pogodzenie metody Cieszyńskiej z metodą Montessori. W metodzie sylabowej, najpierw uczymy dziecko czytać, potem pisać ze względu na to, że nie uczymy dziecka pojedynczych liter. Oczywiście można uczyć pisania całych sylab, ale wtedy dobrze, żeby dziecko chciało pisać. Moje nie chciały. A ja martwiłam się, że minie im okres wrażliwości na pisanie, który wg Marii Montessori pojawia się około czwartego roku życia. Na szczęście moje zmartwienia okazały się niepotrzebne i dziś obaj chłopcy chcą uczyć się pisać.
Zaczęliśmy od wzmacniania napięcia mięśniowego. Mamy za sobą szereg różnych ćwiczeń, które fizjoterapeuci zlecali nam do domu. Hipoterapię (Mikołaj) i pływanie (obaj). Mnóstwo (!) ćwiczeń praktycznego życia. Wycinanie, lepienie, rysowanie, malowanie i co tylko mogłam wymyślić lub  podpatrzeć na innych blogach. I wreszcie to, co wg mnie zadziałało: jazda na rowerze na dwóch kółkach! Gdy chłopcy opanowali tę umiejętność i codziennie ją doskonalili na coraz dłuższych wycieczkach rowerowych, zaobserwowałam niesamowitą zmianę w działaniu ich rąk. Zaczęła się wielka miłość do rysowania, która przerodziła się w miłość do pisania. Hura!

Pozostało mi tylko pogodzić wskazówki, dwóch mądrych kobiet i można zacząć naukę pisania (nawiasem pisząc: zupełnie wbrew zaleceniom podstawy programowej).

W przypadku Mikołaja sprawa była dosyć prosta: on potrafi czytać i teraz można mu bez problemu wprowadzać nazwy liter. A ponieważ jest już w zerówce uczę go równocześnie: literowania i pisania na kartce. Korzystamy z naszego ruchomego alfabetu: na początku układał wyrazy, teraz krótkie zdania.
 
nauka literowania z ruchomym alfabetem

A żeby ćwiczył technikę pisania... wymyślam coraz to inne zabawy. Jedną z zabaw było na przykład pisanie malutkim kawałkiem mokrej gąbeczki po napisanych przeze mnie słowach na tablicy. Pomysł pochodzi stąd.

piszę czy zmazuję?
Oczywiście, teraz wykorzystuję nasze różne zajęcia, żeby ćwiczyć pisanie. Mikołaj podpisuje kontynenty gdy uczymy się geografii albo wpisuje nazwy brył geometrycznych gdy z nimi pracuje. Każda okazja jest dobra, żeby coś napisać. Dla niego największym wyzwaniem jest utrzymanie prawidłowego kierunku pisania liter - niestety skrzyżowana lateralizacja robi swoje i Mikołaj konsekwentnie pisze "i" od dołu, "o" zgodnie z ruchem wskazówek zegara itd. Dlatego potrzebuje wielu powtórek!

Ostatnio stworzyłam dla niego szybką grę. Na planszy były pola pomarańczowe i zielone. Kto stanął na zielonym polu musiał wylosować z woreczka przedmiot i zapisać jego nazwę w  kolorowej soli. Gra tak się Mikołajowi spodobała, że oszukiwał, żeby stanąć na zielonym polu! (sprawdzał czy widzę, że oszukuje - czyli z teorią umysłu nie jest źle;-)) W kolejnych wersjach graliśmy zapisując wyrazy w liniach na karteczkach - nadal mu się podobało.  Ważne tylko, żeby wygrywał ;-)

   
plansza do gry i woreczek z przedmiotami do losowania 
pisanie w kolorowej soli

W przypadku Dominika pisanie samych liter odpada. Odpada też pisanie większości wyrazów, bo on nie potrafi jeszcze czytać i nie zna wszystkich sylab. Coś jednak dało się zrobić ;-) Zaczęłam od przygotowania dla niego szorstkiego imienia. Na kawałek płyty HDF nakleiłam samoprzylepną folię niebieską (ulubiony kolor Dominika) a na tym wycięte z papieru ściernego jego imię. To był początek jego pisania - umiejętność podpisania się zadziałała motywująco do dalszej nauki i zdecydowanie poprawiła mu samoocenę!
szorstkie imię

Dominik w czasie pracy

Po  tych zabawach, Dominik odkrył na nowo nasze szorstkie samogłoski, co skłoniło mnie do realizacji mojego dawnego pomysłu na produkcję szorstkich sylab. Odkładałam ten pomysł wiedząc jak czasochłonne to będzie zajęcie, ale uznałam, że teraz będzie to warte zachodu. Nie pomyliłam się!

praca z szorstkimi sylabami
Zrobiłam pełny zestaw sylab ze spółgłoskami P i M, czyli po sześć sylab. Chciałam robić pojedyncze sylaby przy kolejnych spółgłoskach, ale na razie jest to dla mnie nieosiągalne czasowo. W zamian pokazuję Dominikowi jak się pisze inne sylaby i on je naśladuje.
Wykorzystaliśmy też szorstkie sylaby aby zagrać w grę, w którą grał Mikołaj. Powiedziałam Dominikowi, że tamta wersja jest dla siedmiolatków a ta dla czteroipółlatków. Przyjął to do wiadomości więc graliśmy i pisaliśmy ;-)

szorstkie sylaby i pisanie na kartce

Kolejny pomysł to kopiowanie przy pomocy kalki. Na kartonikach piszę wyrazy lub sylaby a Dominik pisze po śladzie na kalce. Ostatnio jego sprawność manualna tak się poprawiła, że potrafi to robić zadziwiająco równo! I co najważniejsze: cieszy go to!

kalkowanie

 W czasie pisania Dominika, nigdy nie nazywam pojedyńczych liter! Piszę całą sylabę i wymawiam jej nazwę. Czasem piszemy wyrazy, ale wtedy też dzielimy je na sylaby, lub gdy jest to trudny wyraz wymawiam całą nazwę. W ten sposób staram się łączyć potrzebę pisania mojego synka (i wykorzystując jego fazę wrażliwości na pisanie) i naukę czytania metodą symultaniczno-sekwencyjną. Wielokrotnie pisałam na tym blogu, że uważam tę metodę za najlepszą do nauki czytania małych dzieci oraz dzieci z problemami dyslektycznymi. I jestem przekonana, że gdyby Maria Montessori miała okazję zapoznać się z językiem polskim i metodą prof. Cieszyńskiej, zgodziłaby się ze mną!


sobota, 12 maja 2012

Ruchomy alfabet "po naszemu"

Moje dzieci uczą się czytać zgodnie z metodą symultaniczno-sekwencyjną, którą szczerze i z całego serca uważam za najlepszą i najłatwiejszą dla dziecka. Czasem jednak "dokładam" im coś montessoriańskiego, oczywiście o ile nie jest to sprzeczne z metodą sylabową. Mikołaj (6 lat) właściwie potrafi już czytać, poznał wszystkie sylaby, czyta zdania i książeczki. Ostatnio zaczął wykazywać zainteresowanie pisaniem, niestety jego ręce nie są do tego jeszcze należycie przygotowane. Na razie postanowiłam popracować nad analizą i syntezą literową wyrazów. Aby mu w tym pomóc i uczynić z tej ciężkiej pracy świetną zabawę przygotowałam dla niego taką oto pomoc, która jest połączeniem dwóch różnych materiałów: Ruchomego Alfabetu  E. Wianeckiej oraz ruchomego alfabetu, który przygotowała dla swojego synka autorka bloga Tymar. Nasz alfabet zawiera tylko litery, ułożone tak jak w alfabecie E. Wianeckiej, nie ma dwuznaków, które występują w alfabetach montessoriańskich. Układ liter przypomina układ na klawiaturze komputera, co ma przygotowywać do późniejszego pisania na komputerze.
Wielkie uściski należą się Dziadziusiowi R., który na moją prośbę przygotował "skrzyneczkę" na litery. Litery wydrukowałam na kartonikach 3x3 cm i zalaminowałam. Na zdjęciu poniżej Mikołaj w czasie pracy.

Mikołaj "podpisuje"
widok "z lotu ptaka"
Coraz łatwiej przychodzi mi nie poprawianie błędów popełnianych przez moje dzieci ;-) Nawet nie musiałam się gryźć w język, gdy na macie Mikołaj ułożył taki podpis:

LEF ;-)
Układanie podpisów i literowanie okazało się fantastyczną zabawą. Udało mi się idealnie trafić w sferę zainteresowań Mikołaja, co wprawiło mnie w dobry humor na długo ;-)

gotowe zadanie
W koszyczku znalazły się malutkie przedmioty o trzyliterowych nazwach. Niektóre były dość trudne i Mikołaj prosił mnie o pomoc, stąd bezbłędnie napisane wyrazy: koń i wąż. Ale najważniejsze, że zadanie wzbudza jego entuzjazm i zainteresowanie. Przy tak skupionej uwadze, można się wiele nauczyć. Dodatkowym atutem była dowolność wybieranych przedmiotów do podpisania. Mikołaj mógł sam decydować, który przedmiot wyjąć z koszyczka, co przy jego licznych zajęciach, na których coś musi, było dla niego pożądaną odmianą.
W przyszłości przy trudniejszych wyrazach zamierzam przygotowywać Mikołajowi karty kontrolne. Prawdopodobnie z jednej strony będzie obrazek, z drugiej podpis, tak żeby sam mógł poprawiać swoje błędy. Czy pisałam już kiedyś o moim nieustającym zachwycie nad montessoriańską zasadą samokontroli?


poniedziałek, 2 stycznia 2012

Domowe przedszkole Dominika - grudzień

Minął grudzień - jeden z moich ulubionych miesięcy w roku. W tym miesiącu nasze domowe przedszkole działało do Świąt. Oto czym się zajmowaliśmy, oprócz zadań adwentowych: 
(Dominik ma 3 lata i 6 miesięcy)

Ulubionym zajęciem Dominika, jest ostatnio czytanie sylab. Niektóre z naszych zabaw sylabowych można zobaczyć tutaj. Poza tym mój synek wprawia się w pisanie. Po szorstkich samogłoskach przeszliśmy do pisania w kaszy mannej, którą potem zastąpiliśmy kolorową solą. O barwieniu soli przeczytałam na jakimś blogu rok temu (nie pamiętam gdzie) ale dopiero teraz zdecydowałam się na skorzystanie z tego pomysłu. Polecam! Wystarczy wysypać trochę soli na tacę i pocierać kolorową kredą. Efekt natychmiastowy i zachwycający! Taka kolorowa sól świetnie nadaje się do zabaw sensorycznych.

dinozaury i auta w soli

czas na herbatkę ;-)
Oprócz zabaw, które chłopcy wymyślali sobie sami, zaproponowałam im pisanie i rysowanie. Do pisania używamy pałeczki do chińszczyzny.

wersja dla początkujących...

i dla bardziej zaawansowanych ;-)
Od samego patrzenia na ten kolor poprawiał mi się nastrój ;-)

W tym miesiącu Dominik po raz pierwszy zaczął naukę liczenia na czerwono - niebieskich beleczkach Montessori. Na razie starcza mu cierpliwości maksymalnie do sześciu, potem mówi, że już koniec. Nie nalegam. Staram się tylko pilnować, żeby przeliczał po kolei i od lewej do prawej strony. Na zdjęciu poniżej widać beleczki, na których pracował wcześniej Mikołaj i jest to już bardziej zaawansowane ćwiczenie. Pokazuję to zdjęcie dla zilustrowania jak wyglądają beleczki. W zasadzie powinny one mieć rozmiary od 10 cm do 1 m, ale ja zdecydowałam się na wersję mini. Najkrótsza nasza beleczka ma 3 cm, najdłuższa 30. W ten sposób łatwiej się z nimi przemieszczać po domu i można pracować przy stole, co moje dzieci bardzo lubią.
czerwono - niebieskie beleczki Montessori

Dla urozmaicenia i dodatkowych powtórzeń korzystaliśmy ze Świątecznych kart liczbowych przygotowanych przez Ewę. Liczyliśmy ze szklanymi kamykami, ale potem wprowadziłam pewną modyfikację. Ponieważ Dominik przejawiał zainteresowanie spinaczami biurowymi a spinanie kilku kartek było za trudne, zastosowaliśmy je na tych kartach. Bardzo trudne dla małych rączek, ale podobało się i dzielnie próbował (nie raz!). Mikołaj też przypinał :-)

liczenie ze spinaczami biurowymi

Na wielu internetowych stronach można znaleźć "magnet pages". Widziałam różne pomysły na ich używanie - począwszy od magnesów, przez pisaki do-a-dot, szklane kamyki, pomponiki etc. Poniżej pokazuję moją wersję - wyklejanie kolorową plasteliną. Wystarczy karty wcześniej zalaminować i bawić się dowolną ilość razy. Karta na zdjęciu pochodzi ze strony Making learning fun.

"magnet pages" i plastelina

Skorzystaliśmy też z pomysłu K na pinezkową choinkę, trochę ją jednak zmodyfikowaliśmy. Dominik wbijał kolorowe pinezki po obrysie choinki a następnie srebrne zwykłe pinezki jako bombki. Całość wyszła bardzo świątecznie:

pinzezkowa choinka na styropianie

Szeregowanie wg rozmiarów ćwiczyliśmy bawiąc się matrioszkami.

matrioszki

Po tym jak podpatrzyliśmy, jak mała Róża obiera marchewkę, też postanowiliśmy spróbować. Kupiłam odpowiedni obierak i teraz Dominik ćwiczy. Choć za każdym razem stoję nad nim z drżeniem serca (dosłownie - strasznie panikuję;-)) to staram się pozwalać na tę coraz większą samodzielność.

obieranie marchewki

Poza tym spędzamy czas na ćwiczeniach narracji (opisywanie obrazków), ćwiczeniach grafomotorycznych, ćwiczeniach praktycznych dnia codziennego oraz doskonaleniu analizy i syntezy wzrokowej. Pracy mamy sporo, ale wciąż jest ona dla nas źródłem radości!

poniedziałek, 25 lipca 2011

Pisanie z dinozaurami

Nadszedł taki czas w którym Mikołaj uczy się pisać. Na początku miał ogromny zapał i bardzo chętnie podejmował próby pisania swojego imienia po śladzie, ale ponieważ wciąż walczymy z osłabionym napięciem mięśniowym w rękach efekt nie był w jego opinii zadowalający. Dodatkowo nieustalona lateralizacja powoduje kolejne utrudnienia. Dlatego żeby odwrócić jego uwagę od trudności, trochę urozmaicić pisarskie próby i wprowadzić element zabawy przygotowałam mu książeczkę do pisania. Ale nie zwykłą książeczkę - oczywiście z dinozaurami! Obrazki dinozaurów wycięłam ze starej gazetki i nakleiłam na kartki. Pod spodem podpisałam ołówkiem nazwy dinozaurów a całość zszyłam zszywaczem. Mikołaj miał podpisać dinozaury - pisząc pisakiem po śladzie (dodatkową atrakcją było samodzielne wybieranie kolorów pisaków). Muszę przyznać, że podobało mu się o wiele bardziej niż się spodziewałam - prawdziwy hit!
Przy okazji, dla osób szukających informacji o metodzie montessori zaznaczam, że nasz sposób nauki pisania nie jest całkiem zgodny jej założeniami. W montessori pisanie jest zawsze przed czytaniem, co wynika z faz wrażliwości dziecka. Wg Marii Montessori najlepszy wiek do nauki pisania to okres około 4 roku życia - później faza wrażliwości mija i pisanie staje się coraz trudniejsze. Natomiast naukę czytania rozpoczyna się około 5-6 roku życia, bo wcześniej dziecko nie potrafi dokonywać syntezy głoskowej wyrazu. Ponieważ my uczymy czytać metodą symultaniczno - sekwencyjną (sylabową) czytanie zaczęliśmy o wiele wcześniej. Dodatkową różnicą jest pisanie wielkimi literami - w metodzie sylabowej zawsze (!), konsekwentnie stosujemy wielkie litery (napiszę o tym więcej przy okazji zadań z czytania) i dlatego Mikołaj pisze też wielkimi literami.

Mikołaj pisze...



...i już napisał.
Kiedy Dominik zobaczył jakie Mikołaj ma fajne zadanie, poprosił o takie samo. Nie było wyjścia, musiałam na szybko przygotować książeczkę dla młodszego synka. Na szczęście w gazetce zostało kilka zdjęć. Dominikowe dinozaury "ryczały samogłoskami" ;-)




ryczący tyranozaur

i zdziwiony roślinożerca ;-)
Przygotowanie tych książeczek zajęło mi parę minut. Ale jaka była radość, gdy tata wrócił z pracy i można było mu pokazać: co właściwie dzisiaj robiliśmy?